عملیات مرتع و آبخیزداری

این وبلاگ به منظور آشنا ساختن کلیه ی علاقه مندان به منابع طبیعی مخصوصا" مرتع و آ

jdbcd

+ نوشته شده در پنجشنبه یازدهم تیر 1388ساعت 0:22 توسط اسماعیل شیدایی |

باز گشت

با سلام خدمت دوستان.یعد از یک سال دوباره برگشتم امیدوارم این بار با جدیت آپ کنم.

+ نوشته شده در پنجشنبه یازدهم تیر 1388ساعت 0:12 توسط اسماعیل شیدایی |

lمعرفی روشی برای ارزیابی عملکرد عملیات آبخیزداری انجام شده: مطالعه موردی در حوزه

lآبخیز کاخک- گناباد

چکیده :

فرسایش خاک فرایندی است که سالانه باعث هدر رفتن میل یونها تن خاک از عرصه های طبیعی و زراعی کشور میگردد . این فرآیند از طرفی باعث از دست رفتن عناصر غذایی خاک شده و از سویی دیگر موجب پر شدن مخازن سدها ، رسوبگیری کانالها و … میگردد . طرحهای آبخیزداری عمدتاً با هدف کنترل فرسایش خاک ، کنترل سیل و کاهش پیامد های مخرب ناشی از آنها تهیه و اجراء می شود. در ایران همه ساله برای اجرای طرحها ی آبخیزداری مبالغ قابل توجهی اعتبار تخصیص داده شده و هزینه می گردد . نکته مهم در این رابطه اثر بخشی و سوددهی طرح های آبخیزداری است که بررسی و ارزیابی عملیات آبخیزداری انجام شده را طلب می نماید تا بتوان بر اساس نتایج حاصله ضمن تعیین راندمان عملیات آبخیزداری در خصوص اجرای طرح های مشابه در سایر حوزه های آبخیز نیز تصمیم گیری نمود .

ارزیابی طرح های آبخیزداری از جمله مباحثی است که نقش اساسی را دررفع مسائل فنی از یکسو و میزان سرمایه گذاری در اینگونه از طرح ها را از سوی دیگر دارد . به طوری که نتیجه حاصل از ارزیابی می تواند مبنای علمی لازم را در اختیار تصمیم گیران قرار دهد . از اینرو در این مقاله سعی گردیده است تا ضمن ارائه نتایج بدست آمده از طرح تحقیقاتی انجام شده دریکی از زیر آبخیزهای حوزه آبخیز کاخک واقع در منطقه گناباد به مساحت 928 هکتار و با عنوان بررسی و ارزیابی عملکرد عملیات آبخیزداری اجرا شده اقدام به معرفی روش مناسب ارزیابی که یکی از اهداف این طرح بوده است نیز شود.

نتایج این بررسی حاکی از آن است که با اجرای طرح آبخیزداری مقدار فرسایش و تولید رسوب به میزان قابل ملاحظه ای کاهش داشته است به طوری که مقدار فرسایش سالانه خاک از 20 تن در هکتار به 12 تن در هکتار کاهش یافته است. کاهش مقدار فرسایش حوزه در رابطه مستقیم با افزایش تراکم پوشش گیاهی نسبت به زمان قبل از اجرای عملیات آبخیزداری می با شد . زیرا میزان تراکم پوشش گیاهی در زیر آبخیز مورد مطالعه از 22 درصد به 46 درصد افزایش یافته است . ضمناً میزان تولید نیز از 48 کیلوگرم به 177 کیلوگرم در هکتار افزایش یافته و وضعیت مراتع نیز از حالت خیلی فقیرتا فقیر عمدتاً به حد فقیرتا متوسط با گرایش مثبت ک ه قبلا منفی بوده تغییر یافته است . با توجه به نتایج بدست آمده می توان نتیجه گرفت که روش ارزیابی طرح های آبخیزداری اجرا شده بر مبنای انجام مقایسه های تطبیقی که حداقل عملیات میدانی را طلب کند روش مناسبی جهت دستیابی مورد انتظار از این نوع طرحها می باشد.

مقدمه :

کاهش فرسایش خاک و رواناب، حفظ رطوبت خاک و کنترل رسوب از مهمترین اهداف اجرای طرحهای آبخیزداری به شمار میروند . اجرای مناسب طرح های آبخیزداری اثرات مثبت و ارزنده اقتصادی، اجتماعی و سیاسی را برای حوزه های آبخیز در پی دارد . هرساله برای اجرای این طرحها د ر کشور مبالغ قابل توجهی هزینه میشود . لذا ارزیابی عملیات آبخیزداری انجام شده ضروری است تا بتوان بر اساس نتایج آنها ، راندمان عملیات آبخیزداری در سایر حوزه های مشابه را افزایش داد.

به مساحت 929 هکتار از حوزه آبخیز کاخک A در این تحقیق عملکرد عملیات آبخیزداری اجرا شده درزیرحوزه پس از گذشت حدود 8 سال از انجام عملیات، مورد بررسی و ارزیابی قرار گرفته است. کارایی عملیات مکانیکی و بیولوژیکی آبخیزداری اجرا شده و میزان اثر بخشی کلیه اقدامات آبخیزداری انجام شده در راستای نیل به اهداف طرح آبخیزداری بررسی شده است .

+ نوشته شده در پنجشنبه بیست و هشتم شهریور 1387ساعت 16:58 توسط اسماعیل شیدایی |

ادامه لغات تخصصی مرتعداری و معانی آنها

Carrying Capacity _ The average

number of livestock and/or wildlife

which may be sustained on a

management unit compatible with

management objectives for the

unit. In addition to site characteris-

tics, it is a function of management

goals and management intensity.

Climax Community _ The final or

stable biotic community in a

successional series; it is self-

perpetuating and in equilibrium with

the physical habitat. The assumed

end point in secondary succession.

Determined primarily by climate but

also influenced by soil, topo-

graphic, vegetative, fire and animal

factors.

Commensurate Property _ Land or

controlled livestock water which

qualifies a person for a grazing

privilege, permit, or preference on

other land, either public or private.

Community _ A general term for an

assemblage of plants and/or

animals living together and

interacting among themselves in a

specific location.

Community Type _ An aggregation

of all plant communities with

similar structure and floristic

composition.

Comparison Area _ An area with a

documented history and/or

condition that is used as a stan-

dard for comparison.

Continuous Grazing _ Grazing an

area without rest periods or

rotation.

Cool-Season Plant _ A plant which

generally makes the major portion

of its growth during the winter and

spring and sets seed in the late

spring or early summer.

Cover, Total _ Percentage of ground

area covered by aerial parts of live

plants, litter, gravel and rocks.

Cover, Total Vegetative _ Percent-

age of ground area covered by live

aerial parts of plants.

Critical Area _ An area which must

be treated with special consider-

ation due to inherent site factors,

size, location, condition, values or

significant potential conflicts

among users.

Ecological Site _ A kind of land with a

specific potential natural commu-

nity and specific physical site

characteristics, differing from other

kinds of land in its ability to

produce vegetation and to re-

spond to management.

Ecological Status _ The present

state of vegetation and soil

protection of an ecological site in

relation to the potential natural

community for the site. Vegetation

status is the expression for the

relative degree to which the kinds,

proportion and amounts of plants

in a community resemble that of

the potential natural community.

Soil status is a measure of the

present vegetation and litter cover

relative to the amount of cover

needed on the site to prevent

accelerated erosion.

Ecosystem _ A complete interacting

system of organisms (i.e. commu-

nity) considered together with its

environment.

Ecotone _ A transition area of vegeta-

tion between two communities,

having characteristics of both

kinds of neighboring vegetation as

well as characteristics of its own.

Foliar Cover _ The percentage of

ground covered by the vertical

projection of the aerial portion of

plants. Small openings in the

canopy and intra-specific overlap

are excluded. Foliar cover is

always less than canopy cover.

Forage _ Browse and herbage which

is available to and may provide

food for grazing animals or be

harvested for feeding. Also, to

search for or consume forage.

Forage Production _ Weight of

forage produced within a desig-

nated period of time on a given

area.

+ نوشته شده در پنجشنبه بیست و هشتم شهریور 1387ساعت 16:46 توسط اسماعیل شیدایی |

لغات تخصصی مرتعداری

Rangeland Management 1993 15

RANGE MANAGEMENT

TERMS/DEFINITIONS

Bill Frost1 and George Ruyle2

Allotment — Area of federal lands

designated for the grazing use of a

prescribed number and kind of

livestock under a specific plan of

management.

Allowable Use — The degree of

utilization considered desirable

and attainable on various parts of

a ranch or allotment considering

the present nature and condition

of the resource, management

objectives and level of management.

Animal Impact — The sum total of

the direct physical influences

animals have on the land: trampling,

dunging, urinating, salivating,

rubbing, digging, etc.

Animal Unit — One mature (1,000

Ib.) cow or the equivalent based

upon average daily forage allowance

of 26 Ibs. dry matter per day

under range conditions. This

allows for forage trampled or used

by other animals.

Animal Unit Month. — (1) Amount

of forage required by an animalunit

for one month. (2) Tenure of

one animal-unit for a period of one

month.

Annual Plant — A plant that completes

its life cycle and dies in one

year or less.

Annual Range — Range on which the

principal forage plants are selfperpetuating,

annual, herbaceous

species.

Apparent Trend — An interpretation

of trend based on observation and

professional judgment at a single

point in time (see Trend).

Available Forage — That portion of

the forage production that is

accessible for use by a specified

kind or class of grazing animal.

Available Soil Moisture — Water in

the soil that is accessible to plants

for growth and development.

Bare Ground — All soil surface not

covered by vegetation, rock or

litter.

Basal Area — Cross sectional area of

the stem or stems of a plant or of

all plants in a stand. Herbaceous

and small woody plants are measured

at or near the ground level;

larger woody plants are measured

at breast or other designated

height. (synonym - basal cover)

Base Property — See Commensurate

Property.

Biennial — A plant that lives for two

years, producing vegetative growth

the first year and usually blooming,

fruiting, and dying in the second

year. Usually grouped with annuals.

Biomass — The total amount of living

plants and animals above and

below ground in an area at a given

time.

Biome — A major biotic unit consisting

of plant and animal communities

having similarities in form and

environmental conditions, such as

the desert, chaparral or grassland

biomes.

Rangeland Management 1993 16

Brittle Environments — Characterized

by unreliable precipitation

(regardless of amount), poor

distribution of precipitation through

the year as a whole, high rate of

oxidation and physical decay

(weathering) in old plant and

animal material, very slow successional

development from bare and

smooth soil surfaces and, with a

lack of adequate physical disturbance

for years, the plant communities

become simpler, less diversified

and less stable. A continuous

scale exists from nonbrittle to brittle

environments.

Browse — Leaf and twig growth of

shrubs, woody vines, and trees

available for use by animals. Also,

to search for or consume browse.

Bunchgrasses — Grasses that reproduce

by seed and/or tillering and

grow in tufts.

Canopy Cover — The percentage of

ground covered by a vertical

projection of the outermost perimeter

of the natural spread of foliage

of plants. Small openings within

the canopy are included. It may

exceed 100%. (synonym - crown

canopy)

Carrying Capacity — The average

number of livestock and/or wildlife

which may be sustained on a

management unit compatible with

management objectives for the

unit. In addition to site characteristics,

it is a function of management

goals and management intensity.

Climax Community — The final or

stable biotic community in a

successional series; it is selfperpetuating

and in equilibrium with

the physical habitat. The assumed

end point in secondary succession.

Determined primarily by climate but

also influenced by soil, topographic,

vegetative, fire and animal

factors.

Commensurability — Capacity of a

grazing permittee’s base ranch

property to support permitted

livestock during the period such

livestock are off public land.

Commensurate Property — Land or

controlled livestock water which

qualifies a person for a grazing

privilege, permit, or preference on

other land, either public or private.

Community — A general term for an

assemblage of plants and/or

animals living together and

interacting among themselves in a

specific location.

Community Type — An aggregation

of all plant communities with

similar structure and floristic

composition.

Comparison Area — An area with a

documented history and/or

condition that is used as a standard

for comparison.

Continuous Grazing — Grazing an

area without rest periods or

rotation.

Cool-Season Plant — A plant which

generally makes the major portion

of its growth during the winter and

spring and sets seed in the late

spring or early summer.

Cover, Total — Percentage of ground

area covered by aerial parts of live

plants, litter, gravel and rocks.

Cover, Total Vegetative — Percentage

of ground area covered by live

aerial parts of plants.

Critical Area — An area which must

be treated with special consideration

due to inherent site factors,

size, location, condition, values or

significant potential conflicts

among users.

Rangeland Management 1993 17

Decreasers — Plant species of the

assumed original or climax

vegetation that decrease in

relative amount with continued

overuse. In grass communities,

they are usually the taller, more

palatable grasses on the site.

Deferment — Delay or discontinuance

of livestock grazing on an area for

an adequate period of time to

provide seed production, establishment

of new plants, or restoration

of vigor of existing plants.

Generally defined as delay of

grazing until the seed of the key

forage species is mature.

Deferred-Rotation Grazing —

Moving grazing animals to various

parts of a range in succeeding

years or seasons to provide for

seed production, plant vigor, and

for seedling growth.

Density — Number of individuals or

stems per unit area.

Desired Plant Community — Of the

several plant communities that

may occupy a site, the one that

has been identified through a

management plant to best meet

the plan’s objectives for the site.

As a minimum, it must protect the

site.

Dual Use — Use of range by two

kinds of livestock within the same

grazing year or season.

Dominant — Plant species or species

groups, which by means of their

number, coverage, or size, have

considerable influence or control

upon the conditions of existence of

associated species. Also, those

individual animals which, by their

aggressive behavior or otherwise,

determine the behavior of one or

more animals resulting in the

establishment of a social hierarchy.

Ecological Site — A kind of land with a

specific potential natural community

and specific physical site

characteristics, differing from other

kinds of land in its ability to

produce vegetation and to respond

to management.

Ecological Status — The present

state of vegetation and soil

protection of an ecological site in

relation to the potential natural

community for the site. Vegetation

status is the expression for the

relative degree to which the kinds,

proportion and amounts of plants

in a community resemble that of

the potential natural community.

Soil status is a measure of the

present vegetation and litter cover

relative to the amount of cover

needed on the site to prevent

accelerated erosion.

Ecosystem — A complete interacting

system of organisms (i.e. community)

considered together with its

environment.

Ecotone — A transition area of vegetation

between two communities,

having characteristics of both

kinds of neighboring vegetation as

well as characteristics of its own.

Foliar Cover — The percentage of

ground covered by the vertical

projection of the aerial portion of

plants. Small openings in the

canopy and intra-specific overlap

are excluded. Foliar cover is

always less than canopy cover.

Forage — Browse and herbage which

is available to and may provide

food for grazing animals or be

harvested for feeding. Also, to

search for or consume forage.

Forage Production — Weight of

forage produced within a designated

period of time on a given

area.

Rangeland Management 1993 18

succession advances. The habitat

type is defined and described on

the basis of vegetation and its

associated environment. Habitat

type is similar in concept to

ecological, site depending on how

specifically plant associations are

defined. Habitat is commonly

misused to refer to classification of

vegetation or wildlife habitat rather

than a land classification.

Herbage — The above-ground material

of any herbaceous plant.

Half-Shrub — A perennial plant with a

woody base whose annually

produced stems die back to the

woody base each year.

Herb — Any plant that is not woody

above ground, such as forbs and

most grasses.

Herd Effect — The impact on soil and

vegetation produced by a large

herd of animals in an excited

state. Generally produced by

concentration with excitement

such as at supplements or other

attractants, and then applied to

areas of the range where required.

High-Intensity/Low-Frequency

Grazing — Heavy, short-duration

grazing in which all livestock in a

set of several range units or

pastures graze one pasture at a

time. The animals are left in a

pasture until the desired degree of

use is obtained and then are

moved to another pasture.

Historical Climax — The plant

community considered to best

typify the potential plant community

of an ecological site prior to

the advent of European man. May

no longer be one of the potential

plant communities for the site.

Increasers — For a given plant

community, those species that

increase in amount as a result of a

Forb — Herbaceous plant, usually with

broad net-veined leaves. In

general, any herbaceous plant

other than those in the grass,

sedge or brush families.

Forestland (Forest) — Land on

which the vegetation is dominated

by trees. Lands shall be classified

forestland if the trees now present

will provide 25% or greater canopy

cover at maturity.

Frequency — The ratio of the number

of sample units that contain a

particular species and the total

number of sample units.

Grasses — Plants of the Gramineae

family. Usually herbaceous plants

with narrow, parallel-veined, tworanked

leaves.

Grassland — Lands on which the

vegetation is dominated by

grasses, grasslike plants, and/or

forbs.

Grasslike Plants — Plants of the

Cyperaceae and Juncaceae

families. Usually herbaceous

plants with slender, usually solid,

round or three-angled stems and

parallel-veined, often three-ranked

leaves.

Grazing Capacity — Same as

carrying capacity.

Grazing Management — The

manipulation of grazing and

browsing animals to accomplish a

desired result.

+ نوشته شده در پنجشنبه بیست و هشتم شهریور 1387ساعت 16:44 توسط اسماعیل شیدایی |

آغاز سال 1387 مبارک

عید نوروز بر همه مبارک باد.امیدوارم سال ۱۳۸۷ سالی

پر از موفقیت و سربلندی برای همه دوستان مخصوصا"

اهالی منابع طبیعی باشد.

نوروز پیامبر مهر است که مرا وامی دارد تنها به خاطر تو دوست داشتن را یاد بگیرم.

**********

نوروز شعر بی غلطی است که پایان رویاهای ناتمام را تفسیر می کند.

*************

کارگردانی است نوروز که می گوید نور ..صدا...حرکت و من برای به دست اوردنت همه نقشهای عالم را بازی می کنم.

*****

شیشه می شکند و زندگی می گذرد.نوروز می اید تا به ما بگوید تنها محبت ماندنی است پس دوستت دارم چه شیشه باشم چه اسیر سرنوشت.

************

زندگی وزن نگاهی است که در خاطر ما می ماند.نوروز جشن نکوداشت نگاه تو ست پس نوروز بر تو فرخنده باد.

*********

با تو از خاطره ها سرشارم.جشن نوروز تو را کم دارم.سال تحویل دلم می گیرد با تو تا اخر خط بیدارم.

*******

پیام نوروز این است.دوست داشته باشید و زندگی کنید.زمان همیشه از ان شما نیست.

*****

اگر چه یادمان می رود که عشق تنها دلیل زندگی است اما خدا را شکر که نوروز هر سال این فکر را به یادمان می اورد.پس نوروزت مبارک که سالت را سرشار از عشق کند

****

باران عشق همیشه می بارد اما در نوروز قطره های باران طلایی رنگند.از خدا می خواهم که همیشه زیر این باران خیس شوی.

*********

اگر در نوروز کسی برات اس ام اس خالی فرستاد ناراحت نشو بدون انقدر دوستت داره نمی دونه چی بگه.

********

از نوروز می اموزیم که هیچ وقت کسی را نا امید نکنیم شاید امید تنها دارایی اش باشد.نوروزتان مبارک باد

مهربان من

درشکفتن جشن نوروز برایت در همه ی سال سر سبزی جاودان وشادی ،اندیشه ای پویا و ازادی و برخورداری از همه نعمتهای خدادادی ارزومندم.

*********

جشن است که نوروز به پا خاسته است.شادی و سعادت جهان ان تو باد.از هر دو جهان فقط تو را می خواهم.

***********

نوروز پاسداشت عشقهای کوچکی است که زنده مانده اند و روز تعظیم در برابر عشق های بزرگی که عظمت را کوچک می دانند.پس به تو در نوروز سلام می کنم که بزرگترین عشق این کوچکی.

*********

نوروز ایین رفاقت را نگاهبانی می کند که باور کنیم قلبهامان جای حضور دوستانمان هستند.

****

در این نوروز باستانی خیال امدنت را به اغوش خسته می کشم .

*************

نوروز یعنی هیچ زمستانی ماندنی نیست اگر چه کوتاهترین شبش یلدا باشد

+ نوشته شده در چهارشنبه بیست و نهم اسفند 1386ساعت 14:52 توسط اسماعیل شیدایی |

منابع آبی کشور

مقدمه :
منابع آبی در کشور ما شدیدآ در مرحله بحرانی است و مشکل کمبود آب و کیفیت آن مسائل عدیده ای را برای مسئولین برنامه ریزی کشور و کارشناسان بوجود آورده است .در واقع روز به روز نیاز به آب افزایش یافته، اما بتدریج در اثر جاری شدن سیل ,آلودگی آب , شهرنشینی واثرات گرم شدن هوا منابع آب كاهش يافته و بهای آن افزوده شده است.
بيانيه دوبلين و دستور كار 21 كنفرانس جهاني ريو تاكيد بسياري بر اصول اساسي مديريت در آب دارند. مسائل مربوط به مدیریت آب از دیدگاه سازمان ملل پس از مشکل جمعیت بعنوان دومین مسأله اصلی جهان شناخته شده است . پاسخ دانشمندان و دانش پژوهان به این سوأل که" آیا آب همان نقشي را که نفت در قرن بیستم داشت در قرن بیست ویک خواهد داشت ؟ "این است: اگر چنانچه شیوه های مدیریت آب در دنیا تغییر نکند و ما همچنان به شیوه های گذشته عمل کنیم قطعآ چنین اتفاقی خواهد افتاد و از همه مهمتر نگرانی‌ها درباره آلودگی آب‌ها و منابع آبی است.
می دانیم مسائل محیط زیست مرز سیاسی نمی شناسد .در واقع هر گونه آسیب به محیط زیست و منابع طبیعی محدود به ناحیه خاصی نبوده و با توجه به اینکه سازمان ملل سال های 2000- 1995 را دهه آموزش حقوق بشر اعلام کرده و از آنجا که ناآگاهی و کم‌اطلاعي انسان ها به ویژه زنان از آنها را از برخورداری کامل از اين حقوق باز می دارد , لذا آگاه سازی عمومی ضرورتی انکار نا پذیر است .
بد ین دلیل سازمان های زیست محیطی دولتی و غیر دولتی بخصوص سازمان های غیر دولتی زنان وظیفه ای سنگین در سطح وسیع ملی و بین المللی بر عهده دارند .
حال چرا زنان دراین زمینه مشارکت و مسؤلیت بیشتری دارند ؟ زیرا :
- زنان از آسیب پذیرترین گروههای اجتماعی می باشند و بدین لحاظ ضرورت دارد نقش مشارکتی آنان در سطوح مختلف تصمیم سازی و تصمیم گیری و اجرا به رسمیت شناخته شود .
? اقدامات زیست محیطی زنان به ویژه سازمان‌های غیر دولتی زنان می تواند تاثیرگذار باشد .
- زنان و دختران زمانی می توانند بهترین آموزشگران توسعه پایدار باشند که خود از آموزش لازم برخوردار شوند .

مشارکت مردمی چگونه امکان پذیر است؟

مشارکت مردمی در حرکت های مؤثر در تصمیم سازی تصمیم گیران در پروژه ها و برنامه ها تجلی می کند. این حرکت ها می تواند به شکل ارسال نامه به مسئولان , تظاهرات و اعتراض عمومی از طریق جراید , رادیو و تلویزیون باشد . این فعالیت ها می بایستی به طریقی طراحی شوند که در سیاست گذاری های عمومی موثر باشند . مواردی چون آلودگی آب و هوا و یاحمایت از گونه های در معرض خطر جانوری و گیاهی و یا مصرف بی رویه و نامناسب منابع طبیعی توسط شهروندان از معضلات اساسی جامعه است . لذا مشارکت مردمی و اقدامات آنان می تواند هشداری باشد برای مسئولان ارگان های دولتی در رعایت حقوق شهروندی شهروندان . چنانچه سیاسی نمودن مشکلات زیست محیطی و هدایت آن به طریقی که منجر به تدوین قوانین و ضوابط مورد نیاز شود, ممكن است بتواند در جهت کاهش اثرات منفی توسعه بر محیط زیست موثر باشد . در ضمن می تواند فشاری برصاحبان صنایع و تجارت باشد تا به مسائلی بپردازند که بیشتر در جهت رفع معضلات زیست محیطی , نظیر کاهش آلودگی ناشی از خودرو ها و اثر آلاینده های صنعتی بر آب و هواست . لذا به منظور انجام فعالیت های اجتماعی مردم حق دارند عقاید خود را ابراز و با تصمیم گیران بحث و مجادله نمایند تا استدلال‌هاي منطقي آنها به اثبات برسد. برای اولین بار در سال 1972 ضرورت داشتن محيطي سالم در کنفرانس استکهلم مورد تاكيد قرار گرفت. حقي كه امروز با توجه به بیانیه های مختلف مجامع بین المللی ابراز مي‌شود .این حق در حدی است که می بایستی هر شهروندی از برنامه ها وپروژه هاي مرتبط با محیط زیست اجرا می شود آگاه و مجدا نه در آن مشارکت نماید و برای هر گونه صدمات زیست محیطی اعتراض نماید .
طی دهه اخیر توسعه منابع آب در ایران بالاخص در تهران بزرگ بر روی طرح های توسعه منابع آب نظیر ساخت سدهای خاکی و استخراج آب های چاه توسط دولت و افراد خصوصی متمرکز است . اما همه این فعالیت ها نيز منجر به تامین آب کافی در شهرها و بخصوص در مناطق گرمسیری نمي‌شود و نیاز روز افزون سبب به استفاده از آب های سطحی و استخراج هر چه بیشتر آب چاهها شده است.
در حال حاضر سعی و کوشش برای تأمین آب از طریق استخراج ازمخازن آب و بهینه سازی مصرف آب توسط بخش خصوصی و مدیریت آن اعمال می‌شود. البته راه کارهایی چون استفاده مجدد از آب یعنی تصفیه مجدد, نمک زدائی و تولید آب از طریق بارور كردن ابر ها در ایران بسیار نادر است .
مشارکت مردمی و حقوق شهروندی یک اصل است؛ بدون توجه به اینکه مردم در چه سطحی ویا با چه درجه تحصیلی مشارکت می نمایند . باید در نظر داشت که مشارکت مردمی هدفی است برای بهینه سازی مصرف و برنامه های حفاظت از محیط زیست از طریق آگاهی عمومی .
انجمن زنان ایرانی طرفدار توسعه پایدار محیط زیست در نظر دارد به منظور حصول شرایط بهتر شهروندی در مصرف بهینه آب مبادرت به ایجاد آگاهی عمومی بین زنان اقشار مختلف جامعه نماید .این منظور از طریق حساس نمودن جامعه و آگاهی از رفتارهای غلط انسان ها در طبیعت و بکارگیری نا محدود منابع طبیعی تأمین خواهد شد .

راه کارهای اقدامات مشارکتی در حفظ منابع طبیعی

بطور مثال انجمن ها و افراد محلی در صورت مشاهده هر نوع آلودگی در مبدأ و مسیر رودخانه‌ها می توانند به صورت گروهی به جمع آوری اطلاعات از عوامل آلاینده اقدام و سپس آن را به اطلاع مسئولان برسانند. سپس با پیگیری مسأله، دولت را ملزم به اقدام قانونی نمایند .البته در بسیاری موارد طي این مراحل چندان ساده نيست و مشکل می تواند عدم دسترسی به اطلاعات , عدم همبستگی گروهی و عدم توجه مسئولان باشد. اما به هر حال ظرفیت سازی، آموزش شهروندان و جلب مشارکت مردمی بایستی مورد توجه خاص قرار گیرد .

شاخص های اطلاع رسانی
در جدول زير راه های اقدامات مشارکتی نشان داده شده است:

مثال	هدف	اقدامات
ارتباط با طبیعت از طریق رسانه های گروهی	بمنظور ارائه خدمات	تبلیغات
کنفرانس مطبوعاتی برای سیاست تبلیغ حفظ منابع آب	تهیه و ارسال اطلاعات لازم از طریق سایتهای کامپیوتری	هشدار
ارائه اخطارهایی برای توقف موارد رفتارهای غیر قانونی	تهیه اطلاعات با هدف غیر تجاری	آگاهی عمومی
بحث و میزگرد در تلویزیون	تهیه پیامهای تحریک آمیز	تهیه پیامهای تحریک آمیز
چگونه میتوان از بی آبی جلوگیری کرد	هدفمند کردن گروه با اطلاعات خاص	تبلیغ رسانه ای
تیزرهای تبلیغاتی هشدار دهنده یک دقیقه ای در تلویزیون	تهیه پیامهای غیر تجاری به منظور آگاه سازی عمومی	اطلاع رسانی عمومی

آب و موارد اساسی مصرف روزانه آن درجامعه
آگاهی عمومی با توجه به تغییرات تکنولوژی آب بسیار حائز اهمیت است . موارد استفاده اصلی آب شامل مصارف خانگی , مصارف کشاورزی و مصارف صنعتی است .و از آب های سطحی علاوه بر مصارف یاد شده برای حمل و نقل کالا و مسافر نیز استفاده می شود.
آلوده شدن و اتلاف آب و افزایش بی رویه جمعیت , آب شیرین را که تولید آن تقریبآ ثابت و محدود است , تهدید می کند . تلفات آب بوسیله انسان , با برداشت بی حساب از منابع آب سطحی و زیر زمینی در مدت زمان طولانی ، مصرف بی رویه آب در منازل , مزارع و صنایع بوجود می آید .
مصارف شهری و خانگی آب و نحوه مشارکت در مدیریت آب در زندگی روزانه نقش پر اهمیتی دارد از جمله آشامیدن , تهیه غذا ,نظافت و شستشو , انتقال حرارت و آبیاری فضای سبز .
آب متأسفانه تحت تاثیر مواد آلاینده به آسانی آلوده و غیر قابل استفاده مي‌شود و تصفیه آن مستلزم صرف هزینه زیادی است . لذا صرفه جويی در حد مصرف بهینه کمک مؤثری در حفظ و ادامه استفاده از این مایع حیاتی است .
عوامل مؤثر در مدیریت مصرف آب توسط زنان را می توان در موارد ذیر خلاصه نمود :
? پیشگیری از رشد بی رویه جمعیت بعلت افزایش تقاضا برای آب با توجه به محدودیت آن
? صرفه جويی در مصرف آب برای زمان های کم آبی.
? نظر به اینکه میزان آب جاری از شیر درهر دقیقه 11الی 19 لیتر است, می توان به آسانی میزان و زمان شستشوی ظروف و استحمام را کاهش داد و در بسیاری از موارد از روش جایگزین نظیر شستشوی اتومبیل با سطل و دستمال بجای استفاده از شلنگ و آب جاری استفاده كرد .
? آموزش کودکان به رعایت مواردی چون بستن شیر آب در هنگام شستشوی دست و دندان.
? شستشوی حیات منازل و آبیاری فضای سبز با توجه به مصرف کمتر و مناسب آب

نمونه هائی از قابلیت های مشارکت زنان درجهان

مادر به عنوان مدیر خانواده ، برنامه ریز ، مربی ، فرهنگ ساز و کسی که نقش اصلی را در تنظیم خرید و چگونگی مصرف در منزل دارد می تواند نقش بسیار مهمی در تغییر الگوی مصرف بطور کلی و در نتیجه کاهش آلودگی و مصرف بهینه از منابع داشته باشد .
در سطح جهانی زنان تلاش کرده اند که گروه های مختلفی را برای تاثیر گذاری منطقه‌ای یا بین المللی بوجود آورند .به عنوان مثال شبکه زیست محیطی زنان انگلستان از جمله شبکه هایی است که در سال 1988 در لندن شروع به کار کرده وفعالیت آن به ویژه بر آن دسته از سیاستهايی که بهداشت زنان را به خطر می اندازد متمرکز بوده است . مثال های مختصری از فعالیت های زنان درایران و دنیا عبارتند از :
1- در ایران از زمان‌های بسیار قدیم زنان در تعاونی های زنانه ( واره و شر واره ) فعالیت داشتند و به اموراتی چون دامداری و تولیدات لبنی می پرداختند . بر اساس اطلاعات بدست آمده در سال 1335 حدود 400 هزار واره در ایران وجود داشت که نزدیک به دو میلیون زن در آن عضویت داشتند .
2- در کشور ترکیه زنان در تشکیلات غیر دولتی در زمینه آبیاری مزارع و بهره وری
و نگهداری شبکه آبیاری که در چارچوب طرح های بزرگ سازمان دهی شده است , فعالیت می کنند .
3- در مالزی مدیریت کمیته های آب را زنان بر عهده گرفته اند .این کمیته ها مسئولیت تعمیر و نگهداری سامانه آبرسانی و جمع آوری وجوه را به عهده دارد .
4- در چین مشارکت نهادی زنان در مدیریت آب به صورت مشارکت در سازمان ها و
انجمن های حفظ محیط زیست است .
5- اطلاعات موردی در کاستاریکا , پاناما و برزیل حاکی از آن است که 37 در صد از سطوح بالای مدیریت منابع آب در اختیار زنان است .
6- در هند زنان در کاربری زمین و مدیریت منابع و برنامه های توسعه ای نقش مهمی دارند . در یکی از انجمن های مصرف کننده آب کشاورزی هند 67 در صد اعضای عادی و تمام اعضای کمیته اجرایی زن هستند . جنبش های متعددی با سرپرستی زنان برای حفاظت از جنگل مانند جنبش چیپکو و آ پیکو ایجاد شده که نتایج آن افزایش آگاهی نسبت به منابع طبیعی و صرفه جویی در مصرف آن است .
7- موسسه کشاورزی جی کی در بنگلادش، زنان را در برنامه های آبیاری خود مشارکت داده و به این نتیجه رسیده که آنان توانايی و علاقه زیادی در مدیریت شبکه و انجام عملیات آبیاری دارند و این مشارکت باعث تقویت اعتماد به نفس آنها و کاهش وابستگی به مردان شده است .
8- در کشورهای آمریکای لاتین مشارکت گسترده و نهادی در تأمین آب بهداشتی برای خانوارها در مناطق فقیر نشین شهری در دهه 1980 سبب كسب تجربیات مهمی در زمینه بسیج و مشارکت جوامع محلی در حل و فصل امور شده است.
9- در موریتانی تعاونی هايي با عضويت زنان در سال 1997 شکل گرفت که توا نستند مصرف آب خانگی را تا 40 در صد و هزینه های آب را تا یک سوم کاهش دهند .

منابع مورد استفاده:

Environment public awarness hand book :1999:case study . -1

2- Odeh al joyyousi : 2004 :Role of Education and public awarness in Water Demand Management

3- بروشور کارگاه منطقه ای شیراز : 1382 : تاثیر مصرف آب شهری بر اکوسیستم های طبیعی و تنوع زیستی .

4- مجموعه شش جلدی دانستنیهای زیست محیطی :1382 : انتشارت سازمان محیط زیست
و یونیسف.

Fatal error: Maximum execution time of 30 seconds exceeded in e:\home\users\cnwn\wwwroot\saba.php on line 152

+ نوشته شده در چهارشنبه هشتم اسفند 1386ساعت 23:49 توسط اسماعیل شیدایی |

سوالات کارشناسی ارشد1384درس حفاظت خاک و آبخیزداری

با توجه به این که هیج یک از سوالت ازمون کارشناسی ارشد مهندسی منابع طبیعی-آبخیزداری در دنیای مجازی اینترنت منتشر نشده است من را بر آن داشت که در این زمینه اقدام کنم.

برخی از سوالات حفاظت خاک و آبخیزداری 1384

1)کدام یک از موارد زیر باعث کاهش فشار تحتانی در سدهای اصلاحی نمیشود؟

1-احداث فیلتر در زیر سد

2-ارتباط کامل بین سد و خاک پی

3-افزایش طول جریان آب در زیر پاشنه سد

4- کاهش طول جریان آب در زیر سد

2)کدام عامل در روش B.L.Mجهت تعیین وضعیت سطح خاک و فرسایش مورد استفاده قرار میگیرد؟

1-فرسایش هزار دره

2-فرسایش شیاری

3-فرسایش شیاری و ابعاد ان

4-فرسایش ناشی از انقباض و انبساط

3)هر چه عرض سکو ..... باشد علاوه بر...... هزینه خاکبرداری، هزینه احداث دیئاره محافظ نیز..... میباشد.

1-کمتر،افزایش،افزایش

2-بیشتر،افزایش،افزایش

3-کمتر،کاهش،افزایش

4-بیشتر،کاهش،افزایش

4)در رابطه Q=CIA (فرمول استدلالی) تغییرات ضریب رواناب با دوره برگشت چگونه است؟

1-با هفزایش دوره برگشت کاهش مییابد

2-باهفزایش دوره رگشت افزایش مییابد

3-ثابت است و هیچ گونه تغییری نمیکند

4-به ازلی هر 20 سال افزایش دوره برگشت 2/0 به ان اضافه میشود

5)کدام یک از روابط زیر جهت براورد عمق حداکثر حداکثر کنش در پای سدهای اصلاحی کاربرد دارد؟

1-رابطه ریمبرت

2-رابطه کولمب

3-رابطه لوی

4-رابطه مولر-مایر-پیتر

5)در یک رودخانه با انحنای زیاد و حالت سیلابی در صورتی که ارتفاع حداکثر آب در تکرار 100 ساله 4 متر باشد و بخواهیم جهت جلوگیری از فرسایش کناری در این رودخانه دیواره وازی با جریان احداث کنیم ، عمق لازم برای پی چند متر خواهد بود؟

1-1/6 2-4/7 3-5/8 4-9

6)در یک سد L شکل ضخامت بدنه سد 50 سانتیمتر و طول قسمت پاشنه پایاب 5/0 متر میباشد در صورتی که ارتفاع کل را 4متر در نظر بگیریم طول پاشنه سراب چند متر است؟

1-1 2-5/1 3- 75/1 4- 2

7)یک سد سنگ چین ملات دار به اتفاع 2 متر در یک آبراهه دارای جریان لاوی شکل احداث میگردد، در صورتی که وزن مخصوص آب را در این حالت 9/1 تن بر متر مکعب در نظر بگیریم مقدار نیروی حاصل از سیال برای طراحی این سد چقدر میباشد؟

1-0 2- 57/0 تن 3-712/0 تن 4- 95/0 تن

8)در یک سد خشکه چین به ارتفاع کل 2 متر و شیب بدنه پایاب 20 درصد، ابعاد قاعده کوچک و قاعده بزرگ مقطع سد به ترتیب برابر چند متر است؟

1- 6/0 و 1 2-1و 5/1 3- 4/1 و 8/1 4- 5/1 و 2

9) در صورتی که یک سد اصلاحی سنگ چین ملات دار کاملا از خاک پر شود و ارتفاع خاکریزی ان 2 متر باشد و ارتفاع اب روی سر ریز هم 5/0 باشد چنانچه وزن مخصوص اب را 2/1 و وزن مخصوص خاک را 8/1 تن بر متر مکعب در نظر بگیرم نیروی حاصل از فشار خاک به یک قطعه 1 متری از عرض سد چند تن است؟

1- 828/0 2- 960/0 3- 966/0 4- 07/2چ

10)ضخامت بدنه سد در سد های L شکل برابر ارتفاع های 4و 5 و 6 متر به ترتیب برابر چند سانتیمتر است؟

1-50 و 60 و 70 2- 40و 60 و 70

3-40 و 50 و 60 4- 50 و 70 و 80

+ نوشته شده در چهارشنبه هشتم اسفند 1386ساعت 23:47 توسط اسماعیل شیدایی |

وضعيت منابع آب در ايران

وضعيت منابع آب در ايران

بر اساس آمار و ارقام موجود ميانگين سالانه حجم بارندگی ايران حدود 400 ميليارد متر مکعب برآورد مي شود که از اين مقدار، 310 ميليارد متر مکعب در مناطق کوهستاني با مساحتي حدود 870 هزار کيلومتر مربع و 90 ميليارد متر مکعب ديگر در مناطق دشتي به وسعت 778کيلومتر مربع مي بارد. از مقدار فوق حدود 294 ميليارد متر مكعب به صورت تبخير و تعرق از دسترس خارج مي شود و از 116 ميليارد متر مکعب باقيمانده حدود 93 ميليارد متر مکعب از طريق منابع سطحي و زيرزميني بهره برداري مي شود و بقيه صرف تغذيه سفره هاي آب زيرزميني مي شود. از اين مقدار حدود 86 ميليارد مترمكعب جهت مصارف كشاورزي و نزديك به 7ميليارد مترمكعب آن به مصارف شرب و صنعت اختصاص مي‌يابد. از آنجايي كه متوسط حجم كل آب سالانه كشور رقمي ثابت است، تقاضا براي آب به‌علت رشد نسبتاً بالاي جمعيت، توسعه كشاورزي، شهرنشيني و صنعت در سال‌هاي اخير، متوسط سرانه آب قابل تجديد كشور را تقليل داده است، به طوري كه اين رقم از حدود 5500 مترمكعب در سال 1340، به حدود 3400 مترمكعب در سال 1357، و حدود 2500 مترمكعب در سال 1367 و 2100 مترمكعب در سال 13۷۶ كاهش يافته است. اين ميزان با توجه به روند افزايش جمعيت كشور با نرخ فعلي رشد در سال 1385 به حدود 1750 مترمكعب و در افق سال 1400 به حدود 1300 مترمكعب تنزل خواهد يافت. صرف نظر از تفاوت‌هاي آشكار منطقه‌‌اي در كشور و طيف گسترده مناطق خشك نظير سواحل خليج فارس و درياي عمان، نيمه شرقي كشور از خراسان تا سيستان و بلوچستان و نيز حوضه‌هاي مركزي كه ميزان سرانه آب قابل تجديد در آن‌ها از ميزان متوسط كشور به مراتب پايين‌تر است، ارقام متوسط سرانه آب كشور در سال‌هاي آينده به مفهوم ورود ايران به مرحله تنش آبي در سال 1385 و ورود به حد كم آبي جدي در سال 1415 شمسي خواهد بود.

از طرفي به‌رغم محدوديت منابع آب و توزيع نامناسب زماني و مكاني آن در كشور، استفاده از اين منابع با ارزش و غيرقابل جايگزين از كارآيي مطلوبي برخوردار نبوده و راندمان آن بسيار پايين است. ميزان كارآيي مصرف آب در بخش كشاورزي حدود 30 تا 37درصد محاسبه مي‌شود. بر اساس گزارش مركز پژوهش هاي مجلس شوراي اسلامي، بازده توليد خام و خشك محصولات كشاورزي در ايران به ازاي هر متر مكعب آب تخصيص يافته فقط نيم كيلوگرم است در حاليكه متوسط اين رقم در سطح دنيا يك كيلوگرم مي باشد. از طرفي در حال حاضر براي توليد 65 ميليون تن محصول حدود 85 ميليارد متر مكعب آب مصرف مي كنيم (با وضعيتي كه فوقا به آن اشاره شد) آيا با دو برابر شدن جمعيت در 50 سال آينده با اين فرض كه زمين كشاورزي هم به اندازه كافي در اختيار داشته باشيم، منابع آب كشور امكان دو برابر برداشت فعلي را كه 170 ميليارد متر مكب مي شود، به ما خواهد داد. اين مشكل وقتي بغرنج تر مي شود كه بدانيم در بخش مصارف شهري صرف‌نظر از مصارف بي‌رويه شهروندان، به دليل فرسودگي شبكه‌هاي توزيع داخل شهرها ميزان اتلاف تا حدود 30 درصد برآورد مي‌شود. از اين‌رو، به‌منظور مقابله با بحران كمبود آب در آينده، اتخاذ رويكردها و سياست‌هاي نويني از سوي دولت براي جلوگيري از تخريب روزافزون اين عنصر حياتي در برنامه چهارم توسعه پيش بيني شده است[1][1] كه اميدواريم تحقق يابد در غير اينصورت با وضعيتي كه از لحاظ كمبود منابع آب و تخريب محيط زيست و همچنين مسايل و مشكلات بيابان زايي در كشور ما وجود دارد تصور آينده روشني بخشي از اين نظر براي فرزندان ما مشكل است.

+ نوشته شده در چهارشنبه هشتم اسفند 1386ساعت 23:44 توسط اسماعیل شیدایی |

بندسارهای جنوب خراسان

یک نمونه از سازگاری به طبیعت در مناطق جنوبی و مرکزی استان خراسان، سطح گسترده کشتزارهای سیلابی موسوم به «بندسار» است که از دیرباز برای تأمین آب کشاورزی احداث شده‌اند. در واقع، بندسار کرت یا حوضچه‌ای است که با بنای خاک ریز در مسیر آب بوجود آمده است و سیلاب به داخل آن هدایت و نگهداری می‌شود تا بتدریج در آن نفوذ کند. استحصال سیلاب با روش فوق می‌تواند سبب افزایش رطوبت خاک و تغذیه مصنوعی سفره‌های آب زیرزمینی گردد.
احداث بندسار و استفاده از سیلاب در بخش‌های کم باران استان خراسان که کشت دیم غلات در آنها با ناکامی روبرو می‌شود، رایج است و در شهرستان‌های بیرجند، نهبندان، قاین، گناباد و سبزوار دیده می‌شود. بارندگی متوسط سالیانه این مناطق کمتر از حدود 200 میلیمتر است و در نهبندان به حدود 50 تا 100 میلیمتر می‌رسد.
از نظر فیزیوگرافی بندسارها در تپه‌ها، فلات‌ها (مخروط افکنه‌ها فرسایش یافته)، اراضی بادبزنی شکل سنگریزه‌دار (مخروط افکنه‌ها) و دشت‌های دامنه‌ای مشاهده می‌شوند. در اکثر موارد بستر اولیه محل احداث بندسار را آبرفت‌های دانه درشت تشکیل می‌دهند.

ادامه مطلب

+ نوشته شده در شنبه یکم اردیبهشت 1386ساعت 0:10 توسط اسماعیل شیدایی |